Τον ιστότοπο διαχειρίζονται οι συμμετέχοντες του σεμιναρίου Αφήγηση Ζωής

1.5.21

Η μαύρη αρκούδα

 

"Γράφω για να θυμάμαι,

Θυμάμαι για να γράφω.

Το αγαπημένο μου παραμύθι όταν ήμουν παιδί ήταν «η Μαύρη Αρκούδα», ένα άγνωστο παραμύθι, που κανείς απ όσους γνωρίζω δεν το ξέρει. Σπάνιο. Ούτε μπόρεσα να το βρω σε κάποια συλλογή, από αυτές που κυκλοφορούν για να το ξαναδιαβάσω. Το έψαξα. Κάποια στιγμή ως ενήλικη πια, με μια διάθεση νοσταλγίας αλλά και επιστροφής στο σκοτεινό παρελθόν. Το έψαξα. Μα δεν το βρήκα πουθενά. Ρώτησα και τη μάνα μου μήπως το θυμάται και αν μπορεί να μου το διηγηθεί πάλι, αλλά δεν το θυμόταν πια. Δεν ήταν από τα παραμύθια των δικών της παιδικών χρόνων. Είπε πως ίσως να το είχε ακούσει στο ραδιόφωνο και μετά να μας το διηγήθηκε. Αναρωτιέμαι καμιά φορά αν το επινόησε.

Τόσο εγώ όσο και η αδερφή μου, δύο χρόνια μικρότερη από μένα και στενός μου ακόλουθος σε όλη την παιδική μας ηλικία, μαγευόμασταν με τα παραμύθια. Την Τρισεύγενη, το Μισονικολάκη, ακόμη και τη Σταχτοπούτα, μια ανατριχιαστική παραλλαγή της όπου η πεθαμένη μάνα ήταν θαμμένη κάτω από ένα δέντρο και το δέντρο μιλούσε στην κόρη με τη φωνή της πεθαμένης, την συμβούλευε και της παραστεκόταν.

Δεν είχαν καλές νεράιδες τα παραμύθια της μαμάς. Όχι. Ήταν άγρια και σκοτεινά αλλά τόσο μα τόσο γοητευτικά. Κι εμείς της ζητούσαμε να μας τα διηγηθεί ξανά και ξανά. Η επανάληψη δεν μας ενοχλούσε. Μας καθησύχαζε μάλλον, φτιάχνοντας ένα ζεστό και ασφαλές κουκούλι, ένα τόπο άχρονο και άχωρο στον οποίο μπορούσαμε πάντα να καταφεύγουμε, μακριά από το ζοφερό σκοτάδι που παραμόνευε στις γωνιές της παιδικής μας ζωής.

Δεν ξέρω από πού πήγαζε αυτή τους η γοητεία. Ίσως ήταν η ίδια διαδικασία της αφήγησης, η ώρα αυτή που η μάνα ήταν δική μας, αποκλειστικά δική μας. Μακριά από τις δουλειές που την απορροφούσαν συνέχεια. Μακριά από την γκρίνια για τον πατέρα μου που δεν είχε γυρίσει ακόμη στο σπίτι από τη δουλειά και ας ήταν βράδυ ή είχε γυρίσει μεθυσμένος μυρίζοντας γυναικείο άρωμα. Μακριά από την φτώχεια και την ανέχεια, το κρύο και το σκοτάδι, τις διαψεύσεις και τα γκρεμισμένα όνειρα. Κι εμείς σαν τα γατιά να κουλουριαζόμαστε στα πόδια της, σαν τα γατιά να χουρχουρίζουμε, στον καναπέ της κουζίνας κάτω από το παράθυρο ή στο μεγάλο κρεβάτι της κρεβατοκάμαρας και να ζητάμε «κι άλλο μαμά, κι άλλο…» Να παρατείνουμε όσο γίνεται αυτές τις μαγικές στιγμές, τις στιγμές της ξεγνοιασιάς, που το μόνο μας βάσανο ήταν τα βάσανα της βασιλοπούλας και των άλλων πρωταγωνιστών της ιστορίας. Να παρατείνουμε τις στιγμές της εγγύτητας με τη μάνα, τις μοναδικές που είχαμε.

Η μάνα δεν μας αγκάλιαζε, δε μας φιλούσε, δε μας κανάκευε. Δεν υπήρχε τρυφερότητα στους τρόπους της. Μας φρόντιζε βέβαια όπως ήξερε και όπως μπορούσε. Μας έντυνε, μας έπλενε, μας περιποιόταν όταν αρρωσταίναμε.

Την ανάγκη μας για εγγύτητα, στοργή και αγκαλιά την χορταίναμε με τα παραμύθια που μας ταΐζε ή τις άλλες ιστορίες, από τα παιδικά της χρόνια κυρίως. Όταν σταμάτησε κάποια στιγμή να μας λέει παραμύθια, γιατί είχαμε μεγαλώσει, αρχίσαμε να επινοούμε τα δικά μας και να τα ζούμε κιόλας με τη φαντασία μας. Τόσο πολύ μας άρεσαν, τόσο πολύ τα είχαμε ανάγκη.

Από όλα εκείνα τα παραμύθια, για λόγο άγνωστο σε μένα η Μαύρη Αρκούδα είχε την πιο ξεχωριστή θέση. Μέσα από το άχρονο σκοτάδι της παιδικής μου ηλικίας, οι εικόνες του παραμυθιού είναι ακόμη μέσα μου ζωηρές.

Μια φορά κι ένα καιρό ήταν ένας βασιλιάς που του άρεσε το κυνήγι. Πολύ συχνά έπαιρνε τη συνοδεία του και τα αγαπημένα του σκυλιά και πήγαινε στο δάσος για να κυνηγήσει.

Μια φορά που κυνηγούσε χώθηκε βαθιά στο δάσος και κάπου πιάστηκε το πόδι του σε μια παγίδα. Όσο κι αν προσπαθούσε ήταν αδύνατον να ξεφύγει. Τι θα απογίνω ο καημένος, σκεφτόταν. Δεν θα με βρούνε ποτέ εδώ και νυχτώνει. Θα με φάνε τα θηρία. Πράγματι η ώρα περνούσε και κανείς δεν ερχόταν να σώσει τον παγιδευμένο βασιλιά, και σε λίγο θα άρχιζε να σκοτεινιάζει. Τότε κάτι άκουσε μέσα στο δάσος και πάγωσε από το φόβο του γιατί είδε να εμφανίζεται μπροστά του μια τεράστια μαύρη αρκούδα.

-      Σε παρακαλώ καλή μου αρκούδα μη με φας, άρχισε να την παρακαλάει ο βασιλιάς, Μη με φας κι εγώ θα σου δώσω ότι θες. Είμαι βασιλιάς και μπορώ να σου δώσω ότι θες.

Η αρκούδα το σκέφτηκε και απάντησε στο βασιλιά.

-      Αν μου υποσχεθείς ότι θα μου δώσεις όποιον έρθει πρώτος να σε προϋπαντήσει μόλις γυρίσεις στο παλάτι, θα σε ελευθερώσω.

Ο βασιλιάς σκέφτηκε ότι συνήθως είναι τα σκυλιά του που έρχονται να τον προϋπαντήσουν όταν επιστρέφει στο παλάτι και χωρίς να το σκεφτεί δεύτερη φορά έδωσε το λόγο του στην αρκούδα. Έτσι η αρκούδα ελευθέρωσε το βασιλιά τον πήρε στην πλάτη της και ξεκίνησαν για το παλάτι.

Εν τω μεταξύ στο παλάτι υπήρχε μεγάλη αναστάτωση. Η συνοδεία του βασιλιά μετά από τις άκαρπες προσπάθειες να τον βρει είχε επιστρέψει στο παλάτι χωρίς αυτόν. Τρελάθηκε από την αγωνία της η βασίλισσα όταν έμαθε τι είχε γίνει. Η μικρή βασιλοπούλα όμως, που υπεραγαπούσε τον πατέρα της ήταν σίγουρη πως αυτός θα γυρίσει και έτσι κάθισε στο παράθυρο να τον περιμένει πότε θα φανεί.

Είχε ξημερώσει πια και η αγωνία όλων είχε κορυφωθεί γιατί ο βασιλιάς δεν φαινόταν πουθενά. Η βασιλοπούλα όμως δεν έλεγε να φύγει από το παράθυρο. Ήταν σίγουρη πως ο πατέρας της θα γυρίσει.

Πράγματι κάποτε φάνηκε ο βασιλιάς. Μόλις τον είδε η κόρη του χάρηκε τόσο πολύ που βγήκε έξω τρέχοντας να τον προϋπαντήσει.

-      Όχου συμφορά μου, όχου δυστυχία μου άρχισε να κλαίει και να φωνάζει ο βασιλιάς μόλις την είδε.

-      Τι έπαθες πατέρα μου, γιατί κλαις; Δεν χαίρεσαι που με βλέπεις; Ανησυχήσαμε τόσο πολύ για σένα. Νομίσαμε ότι έχεις χαθεί στο δάσος, ότι σε φάγανε τα θηρία. Όμως να που γύρισες. Μα γιατί κλαις πατέρα μου ,τι σου συμβαίνει;

Τότε ο βασιλιάς με δάκρυα στα μάτια της είπε τι είχε συμβεί, πως παγιδεύτηκε, πως τον ελευθέρωσε η αρκούδα και για τον λόγο που έδωσε. Η κόρη τον άκουγε σιωπηλή.

-      Μην στενοχωριέσαι πατέρα του είπε, στην αρκούδα χρωστάμε τη ζωή σου. Αφού της το υποσχέθηκες, θα πάω μαζί της.

Έτσι η βασιλοπούλα αποχαιρέτισε κλαίγοντας την οικογένειά της, ανέβηκε στην πλάτη της αρκούδας και έφυγαν από το παλάτι. Δρόμο παίρνουν, δρόμο αφήνουν, μα δε φτάνουν πουθενά.

-Που πηγαίνουμε καλή μου αρκούδα τη ρώτησε η βασιλοπούλα.

-Στο γυάλινο βουνό, της απάντησε.

-Και είναι μακριά το γυάλινο βουνό, ξαναρώτησε η βασιλοπούλα.

-Σταμάτα να μου μιλάς μούγκρισε η αρκούδα και άρχισε να τρέχει γρήγορα σαν τον άνεμο και σαν την καταιγίδα.

Δρόμο παίρνουν, δρόμο αφήνουν, μα γυάλινο βουνό δε φαινόταν πουθενά.

-Σε παρακαλώ καλή μου αρκούδα, είπε η βασιλοπούλα, να σταματήσουμε λίγο να ξεκουραστώ;

Η αρκούδα όμως δεν της απάντησε και συνέχισε να τρέχει πιο γρήγορα, δύο φορές σαν τον άνεμο και σαν τη καταιγίδα. Η βασιλοπούλα είχε γαντζωθεί στην πλάτη της αρκούδας από φόβο μη πέσει. Μετά από λίγο δεν κρατήθηκε και της είπε:

-Σε παρακαλώ καλή μου αρκούδα, μη τρέχεις τόσο γρήγορα, φοβάμαι μη πέσω.

Η αρκούδα μούγκρισε θυμωμένα και συνέχισε να τρέχει ακόμη πιο γρήγορα, τρεις φορές σαν τον άνεμο και σαν τη καταιγίδα. Η βασιλοπούλα σίγουρη πια για το χαμό της, ζάρωσε στην πλάτη της αρκούδας. Όμως κάποια στιγμή δεν άντεξε και λέει στην αρκούδα.

-Καλή μου αρκούδα είναι μακριά ακόμα το γυάλινο βουνό; Κουράστηκα.

Τότε η αρκούδα μούγκρισε αγριεμένη και δίνοντας μια την πετάει κάτω και συνεχίζει το δρόμο της τρέχοντας.

Το κορίτσι άρχισε να κλαίει. Τι θα κάνω τώρα, σκέφτεται; Κοιτάζει γύρω της. Δε είχε ιδέα που βρισκόταν. Πού θα πάω; Δεν μπορώ να γυρίσω πίσω, τι θα πω στην πατέρα μου. Έδωσα μια υπόσχεση και πρέπει να την κρατήσω. Πρέπει να βρω το γυάλινο βουνό και την αρκούδα.

Άρχισε λοιπόν να προχωράει και να προχωράει και να προχωράει. Σε δάση και λαγκάδια, σε ξέφωτα και ερημιές. Κόντευε να νυχτώσει όταν είδε ένα καλυβάκι στην άκρη του δρόμου. Χαρούμενη τρέχει προς τα κει και χτυπάει την πόρτα. Μια γριούλα της άνοιξε.

-      Τι κάνεις κορίτσι μου εδώ μέσα στις ερημιές, τη ρώτησε;

-      Καλή μου κυρία είπε η βασιλοπούλα, ψάχνω να βρω το γυάλινο βουνό. Μήπως ξέρεις που είναι;

-      Δεν ξέρω κορίτσι μου της απάντησε, αλλά έλα μέσα, να ξαποστάσεις και να φας μαζί μας που έχω φτιάξει ωραία κοτόσουπα.

Η γριούλα με τον άντρα της περιποιήθηκαν τη βασιλοπούλα, της έβαλαν να φάει, άκουσαν την ιστορία της και της έστρωσαν να κοιμηθεί. Το επόμενο πρωί καθώς την αποχαιρετούσαν της έδωσαν να πάρει μαζί της τα κοκαλάκια από το κοτόπουλο και της είπαν:

-      Πάρε τα μαζί σου κορίτσι μου και πρόσεξε μη τα χάσεις γιατί μπορεί να σου χρειαστούν. Ακολούθησε το δρόμο, όπως πάει. Πιο κάτω ζει η αδερφή μου με τον άντρα της σε ένα καλυβάκι σαν κι αυτό. Ρώτησε την μήπως ξέρει που είναι το γυάλινο βουνό που γυρεύεις.

Το κορίτσι τους αγκάλιασε, τους ευχαρίστησε και πήρε πάλι το δρόμο του. Δρόμο παίρνει, δρόμο αφήνει.

Κόντευε να νυχτώσει όταν είδε στην άκρη του δρόμου το καλυβάκι που της είχαν πει τα γεροντάκια. Χαρούμενη τρέχει προς τα κει και χτυπάει την πόρτα. Μια καλή γριούλα της άνοιξε την πόρτα.

-      Τι κάνεις κορίτσι μου εδώ μέσα στις ερημιές τη ρώτησε;

-      Καλή μου κυρία είπε η βασιλοπούλα, ψάχνω να βρω το γυάλινο βουνό. Μήπως ξέρεις που είναι;

-      Δεν ξέρω κορίτσι μου της απάντησε, αλλά έλα μέσα, να ξαποστάσεις και να φας μαζί μας, που έχω φτιάξει ωραία κοτόσουπα.

Η γριούλα κι ο άντρας της περιποιήθηκαν τη βασιλοπούλα, της έβαλαν να φάει, άκουσαν την ιστορία της και της έστρωσαν να κοιμηθεί. Το επόμενο πρωί καθώς την αποχαιρετούσαν της έδωσαν να πάρει μαζί της τα κοκαλάκια από το κοτόπουλο, και της είπαν:

-      Πάρε τα μαζί σου κορίτσι μου και πρόσεξε μη τα χάσεις γιατί μπορεί να σου χρειαστούν. Ακολούθησε το δρόμο όπως πάει. Πιο κάτω ζει η άλλη μου αδερφή μου με τον άντρα της σε ένα καλυβάκι σαν κι αυτό. Ρώτησε την μήπως ξέρει που είναι το γυάλινο βουνό που γυρεύεις.

Το κορίτσι τους αγκάλιασε, τους ευχαρίστησε και πήρε πάλι το δρόμο του. Δρόμο παίρνει, δρόμο αφήνει.

Κόντευε να νυχτώσει όταν είδε στην άκρη του δρόμου το καλυβάκι που της είχαν πει τα γεροντάκια. Χαρούμενη τρέχει προς τα κει και χτυπάει την πόρτα. Μια καλή γριούλα άνοιξε πάλι την πόρτα.

-      Τι κάνεις κορίτσι μου εδώ μέσα στις ερημιές τη ρώτησε; Καλή μου κυρία είπε η βασιλοπούλα, ψάχνω να βρω το γυάλινο βουνό. Μήπως ξέρεις που είναι;

-      Ξέρω κορίτσι μου της απάντησε, αλλά έλα μέσα πρώτα, να ξαποστάσεις και να φας μαζί μας που έχω φτιάξει ωραία κοτόσουπα.

Η γριούλα κι ο άντρας της περιποιήθηκαν τη βασιλοπούλα, της έβαλαν να φάει, άκουσαν την ιστορία της και της έστρωσαν να κοιμηθεί. Το επόμενο πρωί καθώς την αποχαιρετούσαν της τύλιξαν να πάρει μαζί της τα κοκαλάκια από το κοτόπουλο και της έδειξαν το δρόμο για το γυάλινο βουνό.

-      Πάρε κι αυτά μαζί σου κορίτσι μου, της είπαν, και πρόσεξε μη τα χάσεις γιατί μπορεί να σου χρειαστούν.

Το κορίτσι τους αγκάλιασε, τους ευχαρίστησε και έφυγε τρέχοντας. Από τη βιασύνη της όμως της έπεσε ένα μικρό κοκαλάκι χωρίς να το καταλάβει και το έχασε.

Χαρούμενη συνέχισε το δρόμο της. Δρόμο παίρνει δρόμο αφήνει μέχρι που φτάνει στο γυάλινο βουνό. Το βουνό είναι ψηλό και ολόκληρο φτιαγμένο από γυαλί. Λαμποκοπάει στο φως. Κοιτάζει από δω, κοιτάζει από κει η βασιλοπούλα, σκάλα δε βλέπει πουθενά, ούτε άλλο τρόπο για να ανέβει το βουνό. Και τώρα τι θα κάνω; Σκέφτηκε. Εκεί που σκεφτόταν θυμήθηκε τα κοκαλάκια που της είχαν δώσει τα γεροντάκια. Μια ιδέα άστραψε στο μυαλό της. Θα τα βάλω στη σειρά και μ’ αυτά θα φτιάξω μια σκάλα να ανέβω στο βουνό. Και έτσι έγινε. Σκαλοπάτι, σκαλοπάτι έφτιαχνε τη σκάλα με τα κοκαλάκια και ανέβαινε το κορίτσι το βουνό. Κόντευε σχεδόν να φτάσει, ένα σκαλί μόνο της. Κοιτάζει το μπόγο της όμως και δεν είχε άλλο κοκαλάκι. Τι να κάνει και το κορίτσι έκοψε το μικρό του το δαχτυλάκι και μ’ αυτό έφτιαξε το τελευταίο σκαλοπάτι.

Ένα υπέροχο κρυστάλλινο παλάτι έλαμπε στην κορυφή του βουνού και μέσα στο παλάτι ήταν η αρκούδα. Ξαφνιασμένη ρώτησε την κοπέλα πως βρέθηκε εκεί. Τότε αυτή της είπε όλη την ιστορία, πως την έψαχνε, πως έφτιαξε τη σκάλα και πως έκοψε το δαχτυλάκι της για να καταφέρει να φτάσει στην κορυφή. Την ώρα που τα έλεγε αυτά, ακούστηκε ένας τρομερός θόρυβος σαν να γκρεμιζόταν το βουνό, το δέρμα της αρκούδας έπεσε και εμφανίστηκε από κάτω ένα όμορφο παλικάρι.

-Σ’ ευχαριστώ καλή μου κοπέλα γι αυτό που έκανες! Με αυτή τη θυσία που έκανες, το δαχτυλάκι που έκοψες για να έρθεις εδώ να με βρεις, με ελευθέρωσες! Μια κακιά μάγισσα με είχε μεταμορφώσει σε αρκούδα. Είμαι βασιλόπουλο σε αυτό εδώ το βασίλειο και αυτό είναι το παλάτι μου. Και άμα θες θα σε παντρευτώ και θα γίνεις η βασίλισσα μου. Και έτσι έγινε. Εδώ τελειώνει το παραμύθι. Και ζήσανε αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα.

Το έκανα σκοπό της ζωής μου να βρω το γυάλινο βουνό και να το ανεβώ, να βρω τη μαύρη αρκούδα, να εκπληρώσω την υπόσχεση, να εκπληρώσω το χρέος μου, αυτό που πρέπει, βάζοντας στην άκρη κάθε φόβο, κόβοντας κομμάτια από τη σάρκα μου προσφέροντας θυσία τον ίδιο μου τον εαυτό ,για να φτάσω τελικά στο γυάλινο βουνό. Και η μαύρη αρκούδα άραγε τι να συμβολίζει;

 

Είμαι εγώ

Αυτό που τόσα χρόνια

Ψάχνω

Και δεν μπορώ να βρω

Είμαι εγώ

Που ξεχασμένα

Αρχαία σκαλοπάτια

Θ’ ανεβώ

Είμαι εγώ

Που μόνη κι ιδρωμένη

Θα φτάσω

Στο γυάλινο βουνό

Γιατί είμαι εγώ

Στην αρχή και στο τέλος

Στο φως και στο σκοτάδι

Στο γυάλινο βουνό

Είμαι εγώ

Και χρόνια περιμένω

Μήπως και αντικρύσω

Τον άλλο μου εαυτό" Δ. Α. 

 

 


28.3.21

Ταξίδι στο σεμινάριο Αφήγηση ζωής


"Το Σεμινάριο «ΑΦΗΓΗΣΗ ΖΩΗΣ» ήταν για μένα μια ανασκαφή στο υποσυνείδητο.

Απ’ την πρώτη στιγμή που το παρακολούθησα, ήμουν σαν τον αρχαιολόγο που ψάχνει πολύ βαθιά στο χώμα για να ανακαλύψει ένα πολύτιμο θησαυρό.

Ξεκίνησα μ’ ενα φτυάρι κι έβγαλα έξω τα πρώτα χώματα τα οποία έκρυβαν μέσα μικρούς θησαυρούς, τα πρώτα κείμενά μου.

Συνέχισα να σκάβω με την τσάπα πιο βαθιά και να βρίσκω περισσότερα ευρήματα όμως σκόρπια, εδώ κι εκεί. Ιστορίες δηλαδή που είχαν μεν κάποιο νόημα αλλά δεν είχαν ειρμό.

Μυστήριο απλωνόταν μπροστά μου με τον καιρό, και το Σεμινάριο «ΑΦΗΓΗΣΗ ΖΩΗΣ» με προκαλούσε να το λύσω.

Συνέχισα να σκάβω βαθιά στα χώματα και βρήκα μια ρίζα από δέντρο. Ήταν όλοι οι προγονοί μου. Άρχισα να κάνω το γενεόγραμμα μου που ήταν τελικά το βασικό κλειδί για τη λύση του μυστηρίου. Βρήκα την άκρη του νήματος και λύθηκε η γραφή. Τώρα δεν έσκαβα μόνο αλλά και καθάριζα παράλληλα τα ευρήματα.

Τα εμπόδια που ορθώθηκαν μπροστά μου ήταν πολλά όμως, δε με γύρισαν πίσω στιγμή αλλά με ωθούσαν να κάνω κι άλλα βήματα μπροστά και να σκάβω με λεπτό σκαλιστήρι πια, πιο βαθιά.

Έφτασα λίγο πριν τα έγκατα της ψυχής μου κι ανακάλυψα πολλούς θησαυρούς, τις ιστορίες των ανθρώπων που κουβαλούσα μέσα μου. Τις πήρα στα χέρια και τις φρόντισα με λεπτά εργαλεία.

Έφτασα στον πάτο κι ανακάλυψα όλα τα παιδικά μου τραύματα. Πήρα το σκουπάκι του αρχαιολόγου, τα ξεσκόνισα ένα ένα κι έφερα στο φως με τη γραφή πολλές αλήθειες, αλήθειες που δεν άντεχα να πω.

Τα φύσησα όλα για να φύγει από πάνω τους και η τελευταία σκόνη κι απόκτησαν πνοή. Έγιναν ζωντανά κείμενα.

Πυξίδα και κόσκινο μαζί σ’ αυτή την ανασκαφή ήταν η ψυχή του Σεμιναρίου «ΑΦΗΓΗΣΗ ΖΩΗΣ», η Κρυσταλία Πατούλη. Πυξίδα γιατί απ’ την αρχή, με την οξυδέρκειά της κατηύθυνε σωστά τα βήματά μου και δεν έχασα ποτέ τον προσανατολισμό μου. Κόσκινο γιατί με την επιμονή και την τελειομανία της κοσκίνισε όλα τα χώματα, απ’ την επιφάνεια μέχρι και τον πάτο" Κατερίνα Μητροπούλου 28/3/21

--

“Στο σεμινάριο της 'Αφήγησης Ζωής της Κρυσταλίας, μπόρεσα να ξαναπροσεγγίσω κομμάτια του εαυτού μου που είχα χάσει στην πορεία της ζωής μου, αναβιώνοντας τα μέσα από τη γραφή. Στη συνέχεια, στο περιβάλλον ασφαλείας που ένιωσα μέσα στην ομάδα, κάτω από την καθοδήγηση της, μπόρεσα να αισθανθώ εμπιστοσύνη, έτσι ώστε να μπορέσω να αφεθώ και να μοιραστώ εκεί, τα δύσκολα και σκοτεινά σημεία του παρελθόντος μου και της παιδικής μου ηλικίας, που με κρατούσαν εγκλωβισμένη. Έβαλα πράγματα σε τάξη μέσα μου και νιώθω να έχω κάνει αρκετά βήματα μπροστά. Ένα μεγάλο ευχαριστώ! «'Οποια πόρτα κι αν άνοιγα, βρισκόμουν μες στα παιδικά μου χρόνια.»  Τάσος Λειβαδίτης.”

Εύη Ιωαννίδου, 28/3/21

--

"[...] γράφω δυο λόγια για την εμπειρία μου από το σεμινάριο. Προφανώς οι ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ ΖΩΗΣ είναι πολύ περισσότερα από ένα σεμινάριο. Είναι ένα σεμινάριο ζωής, ένα σεμινάριο αναγνώρισης, ανακάλυψης, αναστοχασμού. Τις εβδομάδες που κράτησε έγραψα πολύ αλλά δύσκολα τις πιο πολλές φορές. Δεν μου έβγαιναν εύκολα τα κείμενα. Ζορίστηκα. Δεν ξέρω τελικά κατά πόσο άφησα τον συγγραφικό μου εαυτό να μιλήσει ή καλύτερα ποιόν από όλους άφησα και ποιόν όχι. Ένιωσα όμως μετά από κάθε κείμενο κερδισμένη. Ένιωσα ότι πήρα, ότι είδα πράγματα σε μένα που πριν δεν τα έβλεπα. Έκανα συνειρμούς, συνδέσεις και είδα να φωτίζονται πτυχές της προσωπικής και οικογενειακής μου ιστορίας που πριν αγνοούσα. Μέσα από την αναζήτηση να μάθω περισσότερα και να καταλάβω ήρθα πιο κοντά με κομμάτια του εαυτού μου που είχα χάσει αλλά και με ανθρώπους της οικογένειάς μου, ζωντανούς και πεθαμένους. Νιώθω βαριά με όλα αυτά που ξέθαψα, αλλά γεμάτη και ευγνώμων για όλα αυτά που πήρα από την ομάδα και από σένα Κρυσταλία. Μπορώ επίσης να πω με βεβαιότητα πως αυτή ήταν μόνο η αρχή. Έπεται και συνέχεια!" Δ. Α.



7.2.21

Μια θέση στο χώρο. Του Σταύρου Καρέζη

Ο Σταύρος Καρέζης αφηγείται τη δημιουργική εμπειρία της συγγραφής – από την ιδέα μέχρι το τυπογραφείο- του πρώτου του βιβλίου «Μια θέση στο χώρο», εκδόσεις Οσελότος.

Οι πρώτες μου συγγραφικές απόπειρες ήρθαν κάπου στην εφηβεία. Υπήρχαν βράδια που αργούσε ο ύπνος να με πάρει, κάτι με τσιγκλούσε στα σκοτάδια, πείραζε την κοσμοθεωρία που είχα διδαχτεί από κάθε λογής φροντιστές κι αναμφισβήτητες αιτίες. Αντιπαθούσα σφόδρα το γραφείο που είχα στα δεξιά μου, με τις μολυβοθήκες, τα σχολικά εγχειρίδια, κι όλα τα σύνεργα στημένα για μελέτη. Αρνιόμουν παράλληλα πεισματικά να αποστηθίζω, κι όταν το έκανα ένιωθα μόνος και έρημος.

Ύστερα, υιοθέτησα το διάβασμα μετά μουσικής, αργό αλλά ευχάριστο. Καμιά φορά δεν τα κατάφερνα απόλυτα, χάζευα παραπάνω απ’ όσο όριζε το υπερεγώ μου κι άφηνα το στυλό, να σχεδιάσει μόνο του σε σκόρπιες σελίδες τετραδίου, αφηρημένες σκιές κι απροσεξίες. Μέσα σε όλα αυτά, σκεφτόμουν για μέρες ένα ποίημα που παρομοίαζα τη ζωή μ’ ένα βιβλίο όμως έβρισκα αμέτρητες κακοτοπιές μπροστά στην τελειότητα και το άφησα στην τύχη του.

Στη συνέχεια γέμισα πέντε σελίδες με μια ιστορία σκέτη τραγωδία, γεμάτη θλίψη και εμπόδια ανυπέρβλητα. Ημερολόγια, σκίτσα και ερωτηματικά με έφτασαν στο λύκειο. Πέρασα, σπούδασα, αποφοίτησα και δούλεψα. Κάπου εκεί, τυχαία εντελώς μια γνωστή μου είδε την Κρυσταλία Πατούλη σ’ ένα υπόγειο καφετέριας που έκανε το σεμινάριο “Αφήγηση ζωής”. Διένυα μια αγχωτική και άκρως κουραστική περίοδο όμως για καλή μου τύχη δοκίμαζα καινούρια πράγματα. Μίλησα μαζί της και με καλωσόρισε σε μια ομάδα.

Η Κρυσταλία έχει ένα ταλέντο που αμέσως αναγνωρίζεις πόσο τυχερός είσαι που βρέθηκες στο διάβα της. Τις ικανότητες αυτές των life coaches, την ενθάρρυνση, την εμπιστοσύνη, την αμεσότητα και την αγάπη. Παρακολούθησα δύο κύκλους τελικά σεμιναρίων και τους συμμετέχοντες τους θυμάμαι όλους ακόμη και δε νομίζω πως πρόκειται να τους ξεχάσω.

Προσωπικά, με ελκύουν φοβερά στιγμές που μαθαίνεις κάτι καινούριο, όπως παλιά, που άνοιγαν οι ορίζοντές σου και ό,τι πίστευες δεν ήταν πια το ίδιο, αποκτούσε μια παρέα που το κρατούσε απ’ το χέρι να περπατήσει παρακάτω. Από τους δύο κύκλους αυτούς σεμιναρίων, απέκτησα εφόδια ιδιαίτερα χρήσιμα που χωρίς αυτά αμφιβάλλω αν θα έγραφα ποτέ αυτό το βιβλίο. Μεταξύ άλλων, μια ορθολογική σκοπιά σε γεγονότα που με είχαν σημαδέψει. Είδα πως αρκετοί έχουμε την ίδια αφετηρία, άντρες γυναίκες, τα ίδια απωθημένα, κόμπους αναμνήσεις. Ένιωσα αρεστός, απαλλάχτηκα από συναισθηματικά βάρη που κρατούσα χρόνια μυστικό. Έμαθα να είμαι πιο αυθόρμητος στη γραφή και πως αν μπεις μέσα στην ιστορία, εκείνη θα τα πει καλύτερα από σένα.

Είναι ορισμένα πράγματα που τα καταλαβαίνεις μόνο όταν περάσει ο χρόνος. Χωρίς την εμπειρία μου στο σεμινάριο και συνάμα χωρίς την αμέριστη εμπιστοσύνη της προς το πρόσωπό μου πολύ πιθανόν να μην είχα γράψει ποτέ το πρώτο μου βιβλίο. Αυτό ήρθε το καλοκαίρι του 2018. Είχα ξεμείνει μόνος στο κέντρο της Αθήνας παρέα με τη γάτα μου κι έναν ανεμιστήρα. Ανακάλυψα ένα κανάλι για την αστρονομία και χάθηκα στον κόσμο της, τόσο πολύ που έπλαθα σενάρια φαντασιακά μέρα με τη μέρα.

Σιγά σιγά άρχιζαν να γεννιούνται οι πρώτοι χαρακτήρες και σκηνές να ζωντανεύουν. Το επόμενο βράδυ τις εμπλούτιζα ή τις αναιρούσα, μέχρι που ένα απόγευμα κάθισα να τα γράψω κι όπου πάει. Προς έκπληξή μου, όσο έγραφα, συνέβαινε το αντίθετο συγκριτικά με τις παρελθοντικές μου απόπειρες, δεν τα παρατούσα τόσο εύκολα, ούτε περνούσαν ώρες ολόκληρες για να δομήσω μία πρόταση. Ίσως να είχε ωριμάσει κάτι μέσα μου, ίσως να βοήθησε που άφησα την τελειότητα στην άκρη.

 

Δώδεκα μήνες μετά το ολοκλήρωσα και το φωτοτύπησα πρώτη φορά να το διαβάσω απ’ την αρχή. Υπογράμμιζα λάθη, ασυνέπειες, έβαζα μια κουκίδα δίπλα σε παραγράφους που ήθελαν εμπλουτισμό. Το τύπωσα ξανά και ξανά, πολλές φορές, μέχρι που η ιστορία άλλαξε, ανασυγκροτήθηκε, κόπηκαν διάλογοι κι ήρθαν αφηγήσεις, πέταξα συνδέσμους και έβαλα λυρισμό. Η επιμέλεια, μου πήρε παραπάνω απ’ όσο έκανα για να το γράψω, ενώ το αποτέλεσμα με ικανοποιεί στο έπακρον. Σωτήρια κίνηση γι’ αυτό θεωρώ πως ήταν η υπομονή και οι παύσεις ολόκληρων εβδομάδων που έκανα σκόπιμα για να βγω από την ιστορία και να μπω ύστερα ως κάποιος άλλος.

Η ιστορία είναι επικεντρωμένη σε έναν βασικό πρωταγωνιστή, τον Γιώργο, ο οποίος ύστερα από την αποφοίτησή του, ψάχνει ακριβώς αυτό που αναφέρει και ο τίτλος, να βρει τη θέση του στο χώρο. Περιγράφονται τρεις μήνες ξεκινώντας από το καλοκαίρι, κάπου το 2013, όπου έρχονται τα πάνω κάτω, αναζητώντας άδοξα μια αλήθεια που αλλάζει χέρια με ταχύτατους ρυθμούς. Όπως λέει και ο ίδιος στο γράμμα του προλόγου του, καθετί το νέο προϋπάρχει, δεν υπάρχει νέο, εμφανίζεται είναι πιο σωστό, εμφανίζεται όταν πια είσαι έτοιμος να το προσέξεις. Συναναστρέφεται με φίλους, γονείς, εργοδότες, αλλά και απρόσμενους περαστικούς που όλοι συμβάλλουν στην απόφαση του τέλους.

Έκανα αργότερα το βήμα παραπάνω και το έστειλα σε διάφορους εκδοτικούς. Το feedback που έλαβα ήταν άκρως ενθαρρυντικό. Συνεργάζομαι πλέον με τις εκδόσεις Οσελότος και το βιβλίο κυκλοφορεί στα γνωστά βιβλιοπωλεία. Μπορείτε να το παραγγείλετε επίσης από τις εκδόσεις Οσελότος, ή κι από εμένα τον ίδιο με ένα μήνυμα στο booksforsend@gmail.com, καθώς διατηρώ παράλληλα και την ιδιότητα του αυτοεκδότη.

Μια θέση στο χώρο, Σταύρος Καρέζης, Εκδόσεις Οσελότος 2020. Σελίδες: 206

Ο Γιώργος, θα μας αφηγηθεί σε μια αμφιλεγόμενη ιστορία, πως σε πείσμα όλων έβαλε σκοπό να ωριμάσει. Μεγάλος του φόβος η ενηλικίωση. Τα λιγοστά εφόδιά του είναι η φυγή, η στέρηση κι η ονειροπόληση. Τίποτα δεν είναι σταθερό και τίποτα δεν είναι αρκετό. Με ένα βήμα, μια αταξία, λίγα νεύρα τη φορά, ελπίζει στο πιο παράξενο γαμώτο, να αλλάξει ρόλους μ’ ένα ζόρικο παιδί!
«Υπάρχει κάπου, στου καθένα μας τον ίσκιο, η πηγή της λογικής. Εκεί παγώνουν βράχοι, τρυπώνουν σε σμήνη ασύμβατες ιδέες, μαλώνουν στα κρυφά τρίμματα από σκόνες, που κάποτε ήσουν εσύ, ο επόμενος εσύ. Πόσους σε βράδια φίλεψες, πόσους καημούς αθέτησες πριν έρθει; Όσο κι αν έκλαψες οικτρά για άλλα μέρη, εκεί είναι τελικά που ξεδιψούν οι περισσότεροι, στ’ αχαρτογράφητα νερά και στα μουντά σου νέφη».

--

Via https://tvxs.gr/news/biblio/mia-thesi-sto-xoro?fbclid=IwAR3wReWHX-UUNQAIZBaJi_3M8MYw7uSHG9XFNHTNahcHNL1tgwihl3HqhVs 

2.2.21

ΑΓΑΝΤΑ: Το αυτοβιογραφικό βιβλίο της Καλλιόπης Καρρά


 "Η αφήγηση δεν είναι λιτή΄ φαίνεται λιτή επειδή είναι αριστουργηματική. Η αφήγηση δεν είναι άτεχνη΄ δείχνει άτεχνη γιατί βασίζεται στην πραγματική ζωή. Ο αναγνώστης έχει συνήθως μπροστά του έναν συγγραφέα΄ εδώ δεν συμβαίνει αυτό΄ ο αναγνώστης εισέρχεται σ' έναν θρύλο με πόνο και χαρά, ύμνο και θρήνο, απελπισία και ελπίδα, αδικία και ατυχία, έρωτα και απογοήτευση αλλά, πάνω απ' όλα αίσθηση του μέτρου, αφοσίωση στο καθήκον, ευγένεια, ακεραιότητα, ήθος, λεπτότητα αισθημάτων, πίστη και αντοχή. Αγάντα σημαίνει Άντεξε.


Το αφηγηματικό μυστικό της ηρωίδας του βιβλίου, είναι ότι δεν είναι, ούτε υποκρίνεται πως είναι, συγγραφέας΄ γι' αυτό δεν γράφει αλλά αφηγείται. Επιπλέον, στηρίχτηκε πολύ στον Θεό΄ αλλά μέσα από αυτή την πίστη στήριξε τον μεγαλειώδη άνθρωπο που έκρυβε μέσα της. Μόνο γι' αυτό τής αξίζει κάθε έπαινος. Και Αγάντα σημαίνει Άντεξε.

Ο Λόγος της ρέει σαν το νερό στ' αυλάκι, αγνοώντας πως κάποιος το παρακολουθεί και ακούει το κελάρυσμά του. Ίσως τα επιμέρους γεγονότα συμπίπτουν με πολλών γυναικών τη ζωή΄ συνεπώς πρόκειται για μια μάλλον συνηθισμένη ζωή΄ το βλέμμα και η πένα της είναι που την κάνουν συναρπαστική. Διότι Αγάντα σημαίνει Άντεξε". Λεώνικος Καλαχώρας, εκδόσεις Ποιητές και δημιουργοί

(Απόσπασμα από το οπισθόφυλλο του βιβλίου της Καλλιόπης Καρά)
---
Βιβλιοπωλείο Bookworld Books and More
(bookworldbm10@gmail.com, τηλ: 6974476427)

9.12.20

12 χρόνια σεμινάριο "Αφήγηση Ζωής"



http://www.biblionet.gr/book/237857/%CE%A3%CF%85%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CF%8C_%CE%AD%CF%81%CE%B3%CE%BF/%CE%91%CE%B4%CE%AD%CF%83%CF%80%CE%BF%CF%84%CE%B1

Το σεμινάριο ΑΦΗΓΗΣΗ ΖΩΗΣ της Κρυσταλίας Πατούλη, κλείνει 12 χρόνια με νέο διαδικτυακό κύκλο (έναρξη Κυριακή 7 Φεβρουαρίου 2021 (5 - 8μμ). Πληροφορίες, δηλώσεις συμμετοχής και λήψη λίνκ σύνδεσης: cpatouli@yahoo.gr - 6944203863.

Επίσης, την Κυριακή 31/1/21 (6 - 9μμ), σάς προσκαλούμε σε μία ανοιχτή διαδικτυακή συνάντηση, με δώρα και εκπλήξεις.  - Λεπτομέρειες και λήψη λινκ για την εκδήλωση: εδώ 

***

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ταξιδευτής το βιβλίο ΑΔΕΣΠΟΤΑ - 45 αφηγήσεις για την παιδική και εφηβική ηλικία, για τα 10 χρόνια του σεμιναρίου Αφήγηση Ζωής, σε επιμέλεια Κρυσταλίας Πατούλη. Περισσότερα: εδώ

***
Καθώς οι λέξεις είναι το βασικό υλικό που χτίζουμε τη σχέση μας με την πραγματικότητα, η δύναμη της βιωματικής γραφής γίνεται ένα σημαντικό εργαλείο έκφρασης, επικοινωνίας, αυτογνωσίας, προσωπικής ανάπτυξης και δημιουργικότητας.

Μέσω της αφήγησης κατασκευάζουμε, ανακατασκευάζουμε και με κάποιους τρόπους επινοούμε συνεχώς το παρόν, το παρελθόν και το μέλλον.

«Η ζωή δεν είναι αυτή που έζησε κανείς αλλά αυτή που θυμάται και όπως τη θυμάται για να την διηγηθεί» Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές

Το σεμινάριο γραφής “Αφήγηση Ζωής” της δημοσιογράφου και συμβούλου ανθρωπίνων σχέσεων Κρυσταλίας Πατούλη, διανύει τον 11ο χρόνο του με πολλές συνεργασίες και εκδηλώσεις στο ενεργητικό του.

Περισσότερες πληροφορίες για τη διεξαγωγή του: http://afigisizois.wordpress.com/about/


Στο πλαίσιο του σεμιναρίου Αφήγηση Ζωής, έχουν πραγματοποιηθεί τα εξής:
  • - γράφτηκαν χιλιάδες κείμενα, και κάποια από αυτά κυκλοφόρησαν στο βιβλίο Αδέσποτα, από τις εκδόσεις Ταξιδευτής τον Ιούνιο του 2019.
  • - δημοσιεύτηκαν κάποια από αυτά τα κείμενα σε ΜΜΕ,
  • - ειπώθηκαν οι εμπειρίες από τους συμμετέχοντες,
  • - Ανέβηκε θεατρική βιωματική παράσταση με κείμενα των συμμετεχόντων,
  • - έγιναν συνεργασίες με πολιτιστικούς χώρους και εκδηλώσεις Αφήγησης Έργου-Ζωής με ανθρώπους των Γραμμάτων και των Τεχνών.
Αναλυτικά: εδώ

Κάποια από τα κείμενα που δημοσιεύτηκαν στο πλαίσιο του σεμιναρίου Αφήγηση ζωής:
Συμμετέχοντες του σεμιναρίου είπαν για την εμπειρία τους:
«Από μαθητής έγραφα στίχους όπως κάνουν οι περισσότεροι, παιδιά και μαθητές, αλλά το άφησα και μετά ήρθε το σεμινάριο “Αφήγηση Ζωής” της Κρυσταλίας Πατούλη» Γιάννης Γαβράς, συνέντευξη για την πρώτη νουβέλα του με τίτλο"Σαμποτάζ", από τις εκδ. Εστία.
***
«Αυτή τη φάση της ζωής μου, όταν θα τη σκέφτομαι μετά από χρόνια, θα λέω "πριν και μετά την αφήγηση ζωής".
Συνταρακτικό σεμινάριο.
Πήγαμε παντού στο παρελθόν, γράψαμε ένα νέο παρόν, είμαστε πιο κοντά στο μέλλον. [...] Μαγική αίσθηση - απελευθέρωση κι επαναπροσδιορισμός. [...]» Α.Κ.

***
«Κρυσταλία, σ' ευχαριστώ πολύ γι' αυτό το ταξίδι, βουτιά στο μέσα μας, στην παιδική ηλικία, τη μόνη μας πατρίδα, αλλά και τον πολύτιμο θησαυρό που βρίσκουμε εκεί για να συνεχίσουμε τη ζωή μας και την προσωπική μας ανάπτυξη.
Το σεμινάριο μού πρόσφερε πολλές γνώσεις και πληροφορίες για τον συγγραφικό μου εαυτό΄ ήταν όμως και ένα μοίρασμα εμπειριών και συναισθημάτων συγκίνησης. [...] » Γ.Γ.

***
«[...] Το άγγιγμα ψυχής, οι μυστικοί δίαυλοι της επικοινωνίας, η προσφορά φιλίας, η γενναιοδωρία της γνώσης. Σας ευγνωμονώ και σας ευχαριστώ από τα βάθη της καρδιάς μου. Ιδιαίτερα εσένα Κρυσταλλία, που πάνω στις φτερούγες σου μάς βοήθησες να κάνουμε αυτή την υπέροχη πτήση.» Α.Σ.

***
«[...] νιώθω πως επιτέλους έμαθα καινούρια πράγματα και επανανοηματοδοτώ τον εαυτό μου!» Α.Κ.

***
Αριάδνη Λαδά, στιχουργός: [...] Σε αυτή την κατεύθυνση με βοήθησε πολύ το σεμινάριο της Κρυσταλίας Πατούλη: Στο να εμπιστεύομαι αυτό που με κατοικεί, να μην το φοβάμαι και να του ανοίγομαι [...] Περισσότερα: εδώ

***
Για την Κρυσταλία

***
"Πολύ συμπυκνωμένη και ουσιαστική εμπειρία. Έξι άγνωστες μεταξύ μας γυναίκες συναντηθήκαμε μέσα από τα κείμενά μας. Αισθάνομαι ότι η "αφήγηση ζωής" https://afigisizois.wordpress.com/about/ θα συνεχίσει να έχει επίδραση μέσα μου και να απελευθερώνει κομμάτια της ζωής μου γνωστά και δουλεμένα αλλά που τακτοποιούνται με έναν πιο οριστικό τρόπο μέσα μου.
Κρυσταλία είσαι ένας χείμαρρος συναισθημάτων, αυθεντικός άνθρωπος και μάχιμη μέχρι το τέλος για τα πιστεύω σου. Χάρηκα πολύ και πιστεύω ότι δεν θα χαθούμε" Μ. 13/12/2015

***
"Δεν πίστευα ότι θα κάνω το σεμινάριο. Τώρα δεν πιστεύω ότι τελείωσε.
Σ' ευχαριστώ Κρυσταλία για την επιμονή σου, για την αμεσότητα, για την καθοδήγηση.
Σου εύχομαι καλή δύναμη και καλή συνέχεια!
Ελπίζω να ακολουθήσω το νήμα και να προχωρήσω!" Α.

***
"Υπάρχει πάντα
στην παιδική μας ηλικία
μια στιγμή
που ανοίγει μια πόρτα
και μπαίνει το μέλλον"
Γκράχαμ Γκρην

***
"Ξεκινώντας πριν δύο μήνες απλά είπα ότι επιτέλους θα κάνω μια αρχή για να γράψω ένα βιβλίο...
Έμαθα πολλά πράγματα για τον συγγραφικό εαυτό μου και σε ευχαριστώ για την καθοδήγηση. Νομίζω ότι αυτό το ταξίδι θα συνεχιστεί..." Κ.

***
Με ένα μολύβι στο χέρι και ένα χαρτί, μου μοιάζει πολύ, ίδιος με μένα είναι, όμως τρέχει πάντα μπροστά από μένα και δεν τον φτάνω. Άλλοτε με ξαφνιάζει, άλλοτε με τρομάζει. Με τραβάει σαν μαγνήτης. Θέλω να τον φτάσω, να συναντηθώ μαζί του. Μπαίνω με φόρα κι εγώ, μετά απ´ αυτόν, στο θεοσκότεινο σπήλαιο.
Δίπλα μου η Κρυσταλία, με έναν φακό στο χέρι, με οδηγεί. Φωτίζει σημεία. Έναν σταλακτίτη εδώ, έναν σταλαγμίτη εκεί, πιο μέσα μου δείχνει το παγωμένο νερό που βαθαίνει συνεχώς, σηκώνω όλο και πιο ψηλά το παντελόνι μου, να μη βραχεί, το δέρμα στους μηρούς μου σφίγγει, η ανάσα μου κόβεται...
Βγαίνω απ´ το σπήλαιο. Εκείνος είναι πάντα μπροστά. Μπορεί και να μην συναντηθούμε ποτέ. Όμως τώρα, κάτω από τον καυτό ήλιο, το βρεγμένο μου παντελόνι με δροσίζει. Φιλιά πολλά, Α.

***
Ποτέ πριν δεν συμμετείχα σε ομάδα που να μου δώσει τόσα... Άννα

***
"Με πολύ αγάπη και με τις μεγαλύτερες ευχαριστίες για το λιθαράκι που έβαλες στο δρόμο προς την αυτοπραγμάτωσή μας." P.

***
"Το σεμινάριο της Δημιουργικής Γραφής ήταν μια πλούσια εμπειρία σε γνώση, αυτοαποκάλυψη, συναισθήματα, αποδοχή. Η καθαρή ματιά, η ενθάρρυνση, η ευαισθησία και η γενναιοδωρία της Κρυσταλίας καθ' όλη τη διάρκειά του κράτησαν το ενδιαφέρον μου αμείωτο." Κ.

***
Τελικά 2 σχεδόν χρόνια μετά το σεμινάριο Αφήγηση Ζωής, διαπιστώνω ότι το πιο σημαντικό που κατάφερες Κρυσταλία είναι ότι μας έκανες να γράφουμε (θυμήθηκα την άσκηση αυτή που είχα γράψει, καθώς η μητέρα μου πρόσθεσε μια splatter λεπτομέρεια, που την αφηγούμαι μόνο κατόπιν παραγγελίας!). Κ.Κ.

***
"Κάθε τι μια φορά, μια φορά μόνο. Και μεις μια φορά μόνο. Δεύτερη ποτέ... Μα αυτή η μια φορά για νά 'χει υπάρξει, μια φορά μόνο γήινη, για νά 'χει υπάρξει... δεν είναι κάτι που παίρνεται πίσω... Eliot. Ευχαριστώ από καρδιάς γι' αυτό το ταξίδι!!!" Ε.

***
"Κρυσταλία, μού αποκρυστάλλωσες πολλά πράγματα και γι' αυτό σ' ευχαριστώ! Στο επανιδείν!" Κ.

***
"Ένα μεγάλο ευχαριστώ στην Κρυσταλία, γυναίκα, επαγγελματία, άνθρωπο, που με τον δικό της τρόπο τάραξε τα θεμέλια της ζωής μου, και με οδήγησε στο δρόμο ολικής αναδόμησης της ψυχής μου, της ζωής μου. Σ’ ευχαριστώ ειλικρινά." Α.

***
"Μόνο αυτό θα πω, σ’ ευχαριστούμε για ότι μας έδωσες και για ότι μας έκανες να δώσουμε. Θα μας λείψεις." Χ.

 ***
"… το σεμινάριο με έκανε πιο ήρεμη και πιο χαρούμενη! Υποψιάζομαι ότι γ’ αυτό ευθύνεσαι εσύ κατά πολύ. Άνοιξε το μυαλό μου, αισθάνθηκα πολύ καλύτερα και εκφράστηκα πιο ελεύθερα! Σ’ ευχαριστώ πολύ, πραγματικά με βοήθησες." Με αγάπη Σ.

 ***
"Κρυσταλία μας, είσαι γυναίκα γεμάτη πάθος. Πάθος όταν μιλάς, πάθος όταν τα παίρνεις, πάθος, πάθος. Δύναμη, ευαισθησία και γνώση. Σ’ ευχαριστώ για όσα μας χάρισες, μας έμαθες, μας βοήθησες και ανακαλύψαμε για τον «συγγραφικό» μας εαυτό. Το όνομά σου δεν είναι τυχαίο. Θα μπορούσαν επίσης να σε λένε Πολύτιμη. Είσαι πολύ ιδιαίτερος άνθρωπος γιατί είσαι μοναδικά αυθεντική, και ας μου την είπες πριν από λίγο! Κι είσαι και γαμώ όταν τα παίρνεις και γκαζώνεις! Γουστάρω τρελά που δεν αυτοφιμώνεσαι! Ευχαριστώ για όλα." Μ.

 ***
"Είναι φορές που η τύχη σε φέρνει σε πράγματα που σου αλλάζουν την οπτική στη ζωή, κι αν σκεφτόσουν πως πρέπει να αλλάξεις, μέσα ααπό αυτό καταλαβαίνεις το γιατί. Αυτό συνέβη στο σεμινάριό σου Κρυσταλία και σε ευχαριστώ πολύ γι αυτό. Με αγάπη." Π.

 ***
"Μέχρι τώρα τις παιδικές αναμνήσεις μου τις έφερνα στην επιφάνεια του μυαλού μου ή από τυχαίες κουβέντες με την οικογένεια ή σπανίως από όνειρα στον ύπνο μου. Στο σεμινάριο ασχολήθηκα μετά από χρόνια, πιο συνειδητά με αυτές, και βρήκα ξανά τον παιδικό μου εαυτό που αν και χάθηκε στη σκόνη του χρόνου, συνδέεται και θα συνδέεται με τον παρόντα εαυτό μου. Σε ευχαριστώ για την εμπειρία Κρυσταλία. Με αγάπη." Α.

 ***
"Σε μια πολύ σημαντική στιγμή της ζωής μου, το σεμινάριο μου έδωσε έμπνευση, δύναμη, και ξεκλείδωσε τα συναισθήματά μου. Μίκρυνε η «μαύρη τρύπα» και έλαμψε το φως! Ευχαριστώ πολύ Κρυσταλία! Με βοήθησες να μεγαλώσω λίγο την καρδιά μου!" Κ.

 ***
"Σ’αγαπώ. Σ’ Ευχαριστώ για όλα και η φαντασία μας να έχει πάντα ορατότητα…" Δ.

 ***
"Μια βόλτα είναι η ζωή

στο άγνωστο τραβάμε

Δεν ξέρω αν θέλω να ξεχνώ

ή θέλω να θυμάμαι.

Μια βόλτα είναι η ζωή

Μια ονειροπαγίδα.

Όσ’ απ’ τον κόσμο δεν θα δω,

Στα μάτια σου τα είδα.

Καλά ταξίδια και να συνταξιδέψουμε μαζί ξανά!" Α.

 ***
"…Με σπρώχνεις εμπρός και σ’ αγαπώ γι’ αυτό." Δ.

 ***
"Ευχαριστώ που μου έδειξες το δρόμο να βρω την ψυχή μου! Σ’ αγαπώ." Τ.

***
"Είναι ο άνθρωπος από τον οποίο πήρα τόσα πολλά πράγματα, μέσα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Μου αρέσουν ο αυθορμητισμός της, ο τρόπος με τον οποίο μεταδίδει τη γνώση της, ότι τη μοιράζεται απλόχερα, ο τρόπος με τον οποίο «έχτισε» μια πολύ δεμένη ομάδα. Και ότι καταφέρνει να ισορροπεί με μαεστρία ανάμεσα στο ρόλο της δασκάλας και του μαθητή… Της εύχομαι ότι καλύτερο! Κρυσταλία, σ’ ευχαριστώ για όλα!" Μ.

 ***
"Κρυσταλία, πηγή, νερό, διάφανη, κρύσταλλο, φωτεινή, γυαλάκι στα βότσαλα, ψυχοβγάλτης(με την καλή έννοια)." Ευχαριστώ!!! A.

***
"Νιώθω εμπιστοσύνη σε αυτόν τον έφηβο. Έτσι την βλέπω την Κρυσταλία. Μου τη σπάει που είναι πιο αντράκι, μερικές φορές, απ’ ότι γυναίκα, αν και από τότε που την έζησα περισσότερο στις συναντήσεις μας, βλέπω ότι είναι τρυφερός άνθρωπος. Μου αρέσει όταν ζητάει πράγματα να της δώσεις. Δεν μπορείς να της αρνηθείς. Έχει κόλπο μαγικό." Α.

 ***
"Κρυσταλία μου, αν και γνωριζόμαστε πολλά χρόνια, στο σεμινάριο έμαθα μια πλευρά σου που δεν γνώριζα. Αυτή της αγωνίστριας και της ιδεαλίστριας που παλεύει και προσφέρει ανιδιοτελώς. Θέλω να σου εκφράσω το βαθύ θαυμασμό μου και τις ευχαριστίες μου για όσα μας έμαθες. Με αγάπη." Ε.

 ***
"Κρύσταλ, είσαι μέσα στην καρδιά  και στην ψυχή μου. Νιώθω ότι σε γνωρίζω χρόνια. Ευχαριστώ για όσα με έμαθες και αποκάλυψες για τον εαυτό μου." Π.

 ***
"Κρυσταλία, είσαι όντως κρυστάλλινη και ήσουν για μένα μία απρόσμενη ευχάριστη έκπληξη! Μας έδωσες πολλά και ίσως περισσότερα απ’ ότι χρειάζεται. Σ’ αγαπώ και σε φιλώ." Δ.

***
"Πρόσφατα κυκλοφόρησε το βιβλίο «Ημερολόγιο ενός ανέργου». Έχει και τη δική μου ιστορία μέσα... και γι' αυτό ευχαριστώ την Κρυσταλία Πατούλη που με δίδαξε να μη φοβάμαι να γράφω όσα αισθάνομαι, πόσο μάλλον όταν έχουν διυλιστεί απ' το πετσί μου..." - Πώς αποφάσισα να γράψω στο «Ημερολόγιο ενός ανέργου» Μαρτυρία

***
"Κι εμείς ευχαριστούμε για όλα.
Για τους ανθρώπους που γνωρίσαμε
Για τις δυνατότητες που ανακαλύψαμε
Για τα φώτα που μας άναψες
Για τα ερεθίσματα που πήραμε

Μα πάνω απ’ όλα, ευχαριστούμε
για τα αστέρια που μας έμαθες πώς να τα μετράμε
και κυρίως να τα ονοματίζουμε

Το ταξίδι δεν τελειώνει Εδώ
Στην Ιθάκη ή στην Αίγινα
Χάρηκα που σας γνώρισα όλους και μοιραστήκαμε τα… ασυνείδητά μας !"
Σας στέλνω όλη μου την Αγάπη
Καλό καλοκαίρι, Χρήστος

***
"Στα 37 μου πήρα μία μεγάλη απόφαση. Αποφάσισα ότι είχε έρθει η ώρα να αλλάξω. Ήταν η κατάλληλη στιγμή για να φτιάξω έναν νέο εαυτό, τελείως διαφορετικό από αυτόν που ήμουν μέχρι τότε.Μετά από δύο χρόνια άρχισα να παρακολουθώ ένα σεμινάριο γραφής στο Μικρό Πολυτεχνείο με τίτλο «Aφήγηση Zωής» και εισηγήτρια-συντονίστρια την Κρυσταλία Πατούλη. Αυτή ήταν η αφετηρία…" -  Εμείς επιλέγουμε πως θα ζήσουμε. Του Πέτρου Γαλιατσάτου

***
"Αφιερωμένο στη μέντορα μου Κρυσταλία Πατούλη

Γραφή

Μια περιπέτεια χαρτογράφησης των εσωτερικών μας υδάτων .

Μέσα τους πλέουμε στη βιωτή μας με συντροφιά την αντάρα τους ή την απόλυτη σιγή τους.

Με τη γραφή σαγηνεύουμε το μέσα μας μυστικό κόσμο να μας παραδοθεί.

Στα κελεύσματα της πένας αργοσαλεύουν αίσθητες ναρκωμένες από τους καιρούς της αμεριμνησίας μας.

Γράφω  γιατί η τυφλή φωνή αναδύεται από τα βάθη του ανήλιαγου Είναι και πάνω στους δρόμους του χαρτιού ντύνεται λέξεις και αποκαλύπτεται άλλοτε με ρεαλισμό και άλλοτε με τα σύμβολα της τα τόξα και τα βέλη της."

Σ ευχαριστώ Φ.

υγ. Μου έσκασε σαν φωτοβολίδα σήμερα το πρωί καθώς όλο τον καιρό σκεφτόμουν τί να σου γράψω για το τί αποκόμισα από το σεμινάριο. Βάλε το Φ για να το θυμάμαι.
***
Αντί αποχαιρετισμού (από την Ευδοκία)
***
Όχι Αντίο, εις το επανιδείν... (από τη Γιωργία)
***
"Να, αυτό το δένδρο, μάλλον αυτές οι ρίζες του δένδρου εκφράζουν το νόημα της δουλειάς σου ...Να ανθίζουν πάντα σε σένα και στους γύρω σου Κρυσταλία μου για χρόνια χρόνια πολλά και κρυστάλινα! Σου στέλνω όλη μου την αγάπη και με το καλό να ξανασυναντηθούμε" K.Τ.
***
"Μου άρεσαν πάντα οι λέξεις, τις αγαπούσα.
Μπορούσα να διακρίνω την κρυφή δύναμη στην λέξη "δέντρο" ή στην λέξη "άνεμος", την απεραντοσύνη στην λέξη "ουρανός" ή "θάλασσα", την μαγεία στην λέξη "άστρο".
Αγαπούσα και τα γράμματα.
Το -α- η αρχή και το -ω-ένα τέλος-μα, όχι οριστικό,κάτι σαν πάμε πάλι ,φτου κι απ' την αρχή- κι ανάμεσα τους άλλα είκοσι δυο έτοιμα να σχηματίσουν λόγια όμορφα ή λυπητερά, να γεννήσουν ή να αναστήσουν ή να μεταμορφώσουν ή να αναβάλλουν και να ματαιώσουν. Σαν ένα ατέλειωτο παιχνίδι.
Είχα προσθέσει ένα -ν- στο όνομα μου πριν χρόνια ξεκινώντας το δικό μου παιχνίδι με την ορθογραφία και την γραμματική.
Κι ένα άλλο ξεκίνησε εδώ, στο σεμινάριο της Κρυσταλίας, παιχνίδι με τις λέξεις, αναμέτρηση με τα κρυφά και φανερά, συνάντηση και μοίρασμα, διεργασίες απρόβλεπτες.
Σ' ευχαριστώ Κρυσταλία, από καρδιάς, για όλα τα συν- και τα παράγωγα του που χαρίζεις γενναιόδωρα.
Είναι πιο όμορφα και δημιουργικά απ' ότι μπορούσα να σκεφτώ ή να προβλέψω στην αρχή."
Καλή συνέχεια. Φαννή, 19/04/2015 [...] υγ. Για το τέλος του πρώτου κύκλου και την ατελείωτη λέξη
---
Λίγο ακόμα να σηκωθούμε
λίγο ψηλότερα...
Είσαι ευλογημένη
Σ' ευχαριστώ
Γ.Π. Διαμαντής
---
Περισσότερα: https://afigisizois.wordpress.com/about/

---
«Η μνήμη γεννά τη φαντασία [...] Κάποιος —ξεχνάω ποιος— είπε πως η δημιουργία είναι μνήμη. Οι εμπειρίες μου και όλα όσα έχω διαβάσει παραμένουν στη μνήμη μου και γίνονται η βάση πάνω στην οποία δημιουργώ κάτι καινούργιο. Δε θα μπορούσα να φτιάξω κάτι από το τίποτα. Για τον λόγο αυτό, από τότε που ήμουν νέος, είχα πάντα μαζί μου ένα σημειωματάριο όταν διάβαζα, και έγραφα εκεί τις αντιδράσεις μου και τα πράγματα που με συγκίνησαν. Έχω βουνά από τέτοια σχολικά τετράδια και όταν γράφω σενάριο σ’ αυτά ανατρέχω. Κάπου μέσα σ’ αυτά υπάρχει πάντοτε η απάντηση που ψάχνω. Ακόμα και για τους διαλόγους από εκεί παίρνω ιδέες». Ακίρα Κουροσάβα

«Κι όχι να πεις πως σήμερα δεν κουβεντιάζουν οι άνθρωποι –λόγια, άλλο τίποτα, άφθονα λόγια– μα δε συνομιλούν, δε λένε τίποτα δικό τους, προσωπικό, ιδιωτικό, ιδιαίτερο (και γι’ αυτό καθολικό), μόνο λόγια, ξένα, μηχανικά, δημοσιογραφικά, γενικού ενδιαφέροντος, μεγάλοι τίτλοι εφημερίδων, γιατί, πράγματι, ξεφυλλίζουν πολλές εφημερίδες διαβάζοντας μόνον τα κεφαλαία γράμματα και τα εγκλήματα και τις αυτοκτονίες, ακούν επίσης τις ειδήσεις των 9 ή και των 12 απ’ την τηλεόραση (έγχρωμη τώρα) – άνθρωποι επαρκώς ενημερώμενοι, πολύ π α ρ ό ν τ ε ς (εδώ και σήμερα), κι εντελώς α π ό ν τ ε ς απ’ τον εαυτό τους, απ’ το παρελθόν τους, το μέλλον τους και, φυσικά, απ’ το παρόν τους, μακριά απ’ τους άλλους…» Γιάννης Ρίτσος
«Γι’ αυτό γράφω. Γιατί με γοητεύει να υπακούω σ’ αυτόν που δε γνωρίζω, που είναι ο εαυτός μου ολάκερος, όχι ο μισός – που ανεβοκατεβαίνει τους δρόμους και «φέρεται εγγεγραμμένος στα μητρώα αρρένων του Δήμου». Είναι σωστό να δίνουμε στο άγνωστο το μέρος που του ανήκει· να γιατί πρέπει να γράφουμε […] Κι ότι δεν υπάρχει χρυσόμαλλο δέρας είναι ψέματα· ο καθένας από μας είναι το χρυσόμαλλο δέρας του εαυτού του» Οδυσσέας Ελύτης

"Δεν ξέρω, αλλά νομίζω πως όταν ο άνθρωπος ξανακαταχτήσει την ανθρωπιά του, όταν ξαναρχίσει να δημιουργεί ανθρώπινο πολιτισμό, να γράφει πια την ιστορία κάθετα, όχι για λαούς και για μάζες, αλλά για τον Παύλο, για τη Ρηνιώ, για την Ελένη, για το μαστρο-Στέφανο... τότε μονάχα οι άνθρωποι θα ξέρουν τι κοστίζει η ιστορία, τι κοστίζει η συμμετοχή" Χρόνης Μίσσιος


5.12.20

Τίποτα δεν ήταν φυσιολογικό εκείνη την ημέρα


1973. Μένουμε στο κέντρο της Αθήνας, περίπου τέσσερα χιλιόμετρα από το Πολυτεχνείο.

Ήταν 17 Νοεμβρίου, έκανε κρύο. Η μαμά με αφήνει στο σχολείο. Ένοιωθα ότι ήταν κάτι πού ήθελε και δεν ήθελε, αλλά μου είπε «το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να πάς», και με άφησε. Μας είχε φέρει ο μπαμπάς με τ’ αυτοκίνητο.
Τη θυμάμαι που έφευγε κι εγώ ένιωθα συνέχεια αγωνία.

Αφού με πήγε μέσα και με παρέδωσε στους δασκάλους, έκανα μεταβολή κι έτρεξα για να την προλάβω. Τα μάτια μου έβλεπαν, κι είχαν φτάσει πρώτα αυτά στο χερούλι της πόρτας και μετά το δεξί μου χέρι την έπιασε και την άνοιξε.

Δεν ήθελα να μείνω εκεί. Όλη η εικόνα ήταν μια γκριζογάλανη πόρτα, η κλειδαρότρυπα με το κλειδί, ένα χερούλι και το μισοάνοιγμά της. Δεν την πρόλαβα. Πρόλαβα κι είδα μόνο το πίσω μέρος του αμαξιού μας που έφευγε.

Τότε έφαγα το πρώτο μου χαστούκι. Δυνατά. Στο αριστερό μου μάγουλο. Από έναν δάσκαλο, γιατί κοίταξα έξω από την μισάνοιχτη αυλόπορτα του σχολείου.


Πήγαινα Γ’ δημοτικού, στο ιδιωτικό σχολείο της περιοχής. Ελάχιστα θυμάμαι από εκεί. Τους παραδοσιακούς χορούς που μας μάθαιναν, τις γιορτές με τα ποιήματα, κι εμένα που ήμουν αναπτυγμένο παιδάκι και ποτέ δε χώραγα στα ρούχα μου, πού δεν τα προλάβαινα στο μέγεθος και φαίνονταν τα πόδια μου, ντρεπόμουν. Θυμάμαι και την όμορφη δασκάλα της Πρώτης, γλυκειά και ήρεμη, δε με μάλωνε ποτέ. Το γιό της διευθύντριας, αγαθό και σαν μεγάλο μωρό, η μάνα του κράταγε το σχολείο.


Εκείνη την ημέρα, ένοιωθα ένταση, κάτι συνέβαινε. Γιατί να με είχαν πάει και οι δύο γονείς μου σχολείο; Πάντα με έπαιρνε το σχολικό.


Δεν ήθελα, που με άφησε η μάνα μου. Με το που μού άφησε το χέρι ο δάσκαλος που με παρέλαβε, έκανα μεταβολή, έτρεξα, κι άνοιξα την πόρτα να την προλάβω. Τότε ένοιωσα κάποιος μεγάλος να με τραβάει από τη πλάτη και να μου γυρίζει ένα σκαμπίλι πολύ δυνατό, φωνάζοντας «Πού πάς εσύ;». Κι είδα τη γκρίζα πόρτα της αυλής να κλείνει με δύναμη, κι εμένα μέσα, και μετά όλα γκρίζα, ανεβήκαμε τρέχοντας τις γκριζογάλανες ψυχρές σκάλες, μπήκαμε στην αίθουσα, κάναμε προσευχή και κάτι μας έλεγαν οι δάσκαλοι.


Μας είχαν μαζέψει όλους σε μια αίθουσα, διότι τίποτα δεν ήταν φυσιολογικό εκείνη την ημέρα. Τι δουλειά είχαν πολλοί δάσκαλοι μαζί και όλα τα παιδιά σε μία αίθουσα; Ανακατωσούρα. Θυμάμαι τα παιδάκια δίπλα μου, πολλά παιδάκια.


Στη συνέχεια, μας άφησαν να φύγουμε, με το σχολικό λεωφορείο αυτή τη φορά.
Κατά τη διάρκεια της επιστροφής, ο θόρυβος από τα αεροπλάνα που περνούσαν, έτσι έμοιαζε ο θόρυβος που άκουγα πάνω από τα κεφάλια μας (ή μήπως ήταν ελικόπτερα;) με φόβιζε, και με τα παιδιά παίζαμε παιχνίδι ότι κρυβόμασταν από τους εχθρούς, σκύβοντας να κρυφτούμε ανάμεσα στις θέσεις, μονές από τη μια πλευρά, διπλές από την άλλη.


Φαντάσου πόσο μικρή ήμουν που χωρούσα εκεί, ανάμεσα στο κενό που δημιουργούσαν, η μια μπροστινή θέση με την πίσω της, στο μικρό κίτρινο πούλμαν του σχολείου μου.

Κοιτούσα έξω από το παράθυρο. Είχε ήλιο και κρύο, κι ο κόσμος έτρεχε αναστατωμένος. Μου είχε κάνει εντύπωση, γιατί συνήθως οι άνθρωποι δεν έτρεχαν.


Έφτασα σπίτι. Το σχολικό με άφησε στον κάθετο κύριο δρόμο κι εγώ έπρεπε να τρέξω γρήγορα να φτάσω στην πολυκατοικία που μέναμε.


Είχε ήλιο, ζέσταινε, το παλτό μου έτρεχε γύρω μου ξεκούμπωτο. Πώς ανέβηκα σπίτι, πώς έφτασα;


Μετά με θυμάμαι γονατιστή, έβλεπα ασπρομαυρες σκηνές στην τηλεόραση, από το Πολυτεχνείο, το τανκς να πέφτει πάνω στην πύλη, και μια κολώνα να πέφτει, φασαρία, οχλαγωγία, βολές σαν φλας μικρών κεραυνών, και σε άλλο πλάνο ο Παπαδόπουλος, ο δικτάτορας, έλεγε «Αποφασίζομεν και διατάσσομεν».


Ήταν τρομακτικό, και ‘μεις είχαμε παγώσει, κι ο μπαμπάς μου μας είπε «πάω μια βόλτα». Ήξερα πώς πάει να δει τι γίνεται. 

Μετά ήσυχη πια, γονατιστή στο πλάι του κρεβατιού, πάνω στην κόκκινη φλοκάτη, άπλωνα τα χέρια πάνω στην καφέ λουλουδάτη κουβέρτα του κρεβατιού των γονιών μου, που ήταν η ασφάλειά μου. Απαλή. Ζεστή. Ήταν ασφάλεια.


Στο σπίτι ήταν καλά, αλλά γιατί υπερίσχυσε να με πάνε στο σχολείο, γιατί δεν με υπερασπίστηκε κανένας, αφού το μόνο που ήθελα ήταν να πάω να τους βρώ; Και γιατί δεν το είπα στη μαμά μου ότι με χαστούκισαν;


Χαρίκλεια Καρύδα, 2020


--
Κείμενο γραμμένο στο πλαίσιο του σεμιναρίου Αφήγηση ζωής, της Κρυσταλίας Πατούλη.



Σεμινάριο Αφήγηση Ζωής

H ζωή δεν είναι αυτή πoυ έζησε κανείς αλλά αυτή πoυ θυμάται και όπως τη θυμάται για να την αφηγηθεί. Gabriel García Márquez

Γράφω για να μην ξαναγράψω ποτέ.

Γράφω γιατί είμαι πολλά πρόσωπα.

Γράφω, για να μην ξαναϋπάρξουν αυτά τα πρόσωπα που είμαι,

αλλά ένα και μοναδικό πρόσωπο,

που δεν γράφει

Ελεονώρα Σταθοπούλου, Καλο αίμα κακό αίμα, εκδ. Eστία

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου